Mistrzowie Capoeiry – Capoeira Łódź – Centrum Academia
+48 691-916-016

Mistrzowie Capoeiry

Mestre Bimba

mestre_bimba

Naprawdę nazywał się Manuel dos Reis Machado,  urodził się w 1900r. w stolicy prowincji Bahia, Salvador. Kiedy miał 12 lat, po raz pierwszy zetknął się z capoeirą w rodzinnym Salvadorze. Zapoznał go z nią Bentinho – kapitan statku handlowego i szef przedsiębiorstwa żeglugi morskiej w Bahia. W roku 1919 Bimba został mistrzem. Chętniej skupiał uwagę na aspektach walki, niż na Capoeira Angola, ale o Carioca (Capoeira z Rio) mówił, ze jest zbyt agresywna. Był znanym zawodnikiem. Mawiał, że jesli masz kopnąć martelo lub uderzyć galopante to zrób to tak, jakbyś miał sobie złamać nogę albo rękę. Walczył w zawodach, pokonywał bokserów, zawodników jujitsu i adeptów innych sztuk walki. Powiadano, że maksymalna liczba ciosów, jakie wyprowadzał na przeciwnika, to trzy. Jego założeniem w walce było: „umysł ponad siłą”. Nigdy nie uprawiał Capoeira dla pieniędzy, wolał, żeby inni zarabiali na niej, robiąc zakłady. Nie umiał pisać ani czytać, ale był człowiekiem bardzo inteligentnym. Już jako młody zawodnik zyskał sławę, tak że biali zaczęli prosić go o lekcje, które odbywały się w domach bogatych ludzi. To był jego sposób na utrzymanie się. Do roku 1932 miał już tak wielu uczniów, że postanowił otworzyć akademię Capoeira.

Capoeira w formalny sposób uczona była wcześniej jedynie w armii. Mestre Bimba jako pierwszy otworzył szkołę Capoeira, gdzie odbywały się regularne zajęcia. Szkoła ta miesci się niezmiennie w tym samym miejscu: „Centro de Cultura Fisica Regional Baiano”. Miał wielu białych uczniów z klasy średniej społeczeństwa. Było to czymś nowym, bo wczesniej capoeiry uczyli się prawie tylko i wyłącznie wyznawcy candoblé i czarna klasa robotnicza. Bimba doszedł do wniosku, że Capoeira musi zmienić się w łatwiej przyswajalną dla białych, skoro chcą się jej uczyć. Zaczał więc uczyć swoich białych uczniów w sposób schematyczny. Nikt nie miał problemu z nauka; były grupy początkujące i zaawansowane; każdy ruch był dokładnie tłumaczony; pokazywał, jak robić pułapki i brudne triki; nauka była systematyczna. W nauce stosował system składajacy się z określonych z góry ośmiu sekwencji, znanych dzisiaj jako „Sekwencje Bimby”, a także wykorzystywał w swojej grze cintura desprezada, polegające na wyrzucaniu do góry partnera, dzięki czemu ten wyrabiał sobie orientację w powietrzu.

Nauczał Capoeira w połaczeniu z kultura Brazylii, zachował elementy candoblé i grę na instrumentach (miał duży talent do gry na berimbau, caxixi, atabaque). Cały czas przemycał elementy kultury, twierdząc, że jest to potrzebne w nauce. Techniki nauczania były bardzo nowatorskie. Istnieje przypuszczenie, że dodał on do nowego systemu techniki bokserskie i judo. Nie było ich wcześniej ani w Capoeira Carioca ani w Angola. Bimba bardzo szanował Mestre Pastinha, ale nie uczył Angola twierdząc, iż ma ona za dużo zbytecznych ruchów. Nie pozwalał poczatkującym na jej naukę, ale zachęcał zaawansowanych, by próbowali się jej nauczyć.

To, czego nauczał Bimba jeszcze długo było nielegalne i zakazane. Pewien prawnik (uczeń Mestre Bimba) wpadł pomysł, aby inaczej nazwać ten system. Wszyscy wiedzieli, że naprawdę ćwicza capoeirę, ale używano nazwy „Luta Regional Bahiana” (Regionalna Walka z Bahia). U Bimba ćwiczyło wiele dzieci znanych i wpływowych polityków, które zaczęły nalegać na swoich ojców, aby wyszła ustawa legalizujaca Capoeira Regional. Bimba zmarł 5 lutego 1974r w Goiana, niedaleko stolicy. Umierając, miał niewiele pieniędzy, lecz wielu przyjaciół i uczniów. Nawet w dniu śmierci planował pokaz w klubie.

 

 

Mestre Pastinha

mestre_pastinha

Podczas gdy Bimba nauczał nowoczesnego podejścia do Capoeira, Vicente Ferreira Pastinha stanął po stronie tradycji, chcąc za wszelką cenę uchronić elementy kulturowe pielęgnowane od setek lat przez poprzednich mistrzów tej sztuki. Capoeiry nauczył go Afrykanin z Angoli, imieniem Benedito.

Krąży historia wg której starszy chłopiec znęcał się nad przyszłym mestre, gdy ten miał 8 lat, pewnego dnia zobaczył to przypadkiem Benedito. Obiecał Pastinhii iż nauczy go kilku rzeczy aby mógł się bronić. Przy następnym spotkaniu, starszy chłopiec został pokonany przez młodego Pastinha, do tego tak szybko, że ten zaczął go od tamtej pory podziwiać. Pastinha kontynuował naukę u afrykanina przez kolejne trzy lata.

Jego dzieciństwo było bardzo szczęśliwe, rano uczęszczał do szkoły malarskiej a wieczorami puszczał latawce i grywał Capoeirę, w wieku 16 lat, pomimo swojej niepozornej postury został zatrudniony jako ochroniarz w niebezpiecznej dzielnicy, lecz nadszedł czas gdy zgodnie z wolą ojca poszedł do szkoły marynarskiej, w której nie mógł otwarcie ćwiczyć Capoeiry, jednak mimo to zaczął potajemnie nauczać jej swoich kolegów. Gdy w wieku 21 lat ukończył szkołe, w wolnych chwilach nadal trenował, pomimo iż Capoeira w owym czasie była jeszcze nielegalna.

W roku 1941, jeden z najwiekszych mistrzów w Bahia, mestre Amorzinho, poprosił Pastinhę o przejęcie pieczy nad tradycyjną odmianą Capoeiry. W wyniku tego, rok pózniej, powstała pierwsza oficjalna akademia Angola – „Centro Esportivo de Capoeira Angola”, w słynnej starówce Salvadoru, Pelourinho. Uczniowie Pastinhii nosili czarne spodnie i żółte koszulki, podobnie jak jego ulubiona drużyna piłkarska, co zresztą zachowało się do dzisiaj w większości szkół Angola.

Mestre wychował wielu późniejszych wielkich capoeiristach, z Joao Grande i Joao Pequeno na czele. Pastinha pracował jako krawiec, pucybut, poszukiwacz złota i budowlaniec aby utrzymać swoją akademię i móc robić to co kochał najbardziej. Ostatecznie jednak, gdy był starym i schorowanym człowiekiem, jego akademia została mu odebrana przez rząd pod pretekstem renowacji i zmieniona w restaurację. W wieku 92 lat, zmarł w ubóstwie w miejskim schronisku dla bezdomnych. Historia jednak zapamiętała go jako wielkiego człowieka, człowieka który całkowicie oddał się Capoeira Angola i poświecił jej całe życie, ojca i patrona tej sztuki. Pastinha oprócz rzeczy których dokonał zapamietany został dzieki swoim niespotykanie wielkim umiejętnościom w roda; szybkością, zwrotnością, sprytem i refleksem, a także wielu swoim znanym porzekadłom, z których jedno z najbardziej znanych to „Capoeira jest dla mężczyzn, kobiet i dzieci; jedynymi którzy nie powinni ćwiczyć są ci, którzy nie chcą.”